Libya Parlamentosu, Türkiye ile 27 Kasım 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmayı onayladı. İki ülke arasındaki deniz yetki alanlarını belirlemeyi amaçlayan anlaşma, Libya’da yaşanan siyasi bölünmeler nedeniyle uzun süre onay sürecini tamamlayamamıştı.
Anlaşmanın onaylanmasıyla Türkiye ve Libya arasındaki deniz yetki alanları konusunda iş birliğinin önünün açılması bekleniyor. Düzenleme, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve doğal kaynaklar üzerindeki hak talepleri bakımından da önem taşıyor.
Anlaşmanın onaylanması neden gecikti?
Türkiye ile Libya arasında 27 Kasım 2019’da imzalanan anlaşmanın onay süreci, ülkede yaşanan siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle çıkmaza girmişti. O dönemde Libya’da Trablus ve Tobruk merkezli iki ayrı siyasi yönetimin bulunması, anlaşmanın iç hukuk süreçlerinin tamamlanmasını zorlaştırmıştı.
Anlaşma, 2020 yılında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından BM Şartı’nın 102’nci maddesi kapsamında kayda geçirilmişti. Ancak Libya Temyiz Mahkemesi, 2021 yılında anlaşmaya ilişkin iptal kararı vermişti. Bu gelişmeler, anlaşmanın Libya’daki hukuki ve siyasi durumunu tartışmalı hale getirmişti.
Türkiye ve Libya için ne anlama geliyor?
Deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşma, iki ülkenin Doğu Akdeniz’deki deniz alanlarına yönelik hak ve yetkilerinin belirlenmesini amaçlıyor. Anlaşma çerçevesinde Türkiye, ilgili deniz alanlarında sismik araştırma ve sondaj faaliyetleri yürütme imkânı elde edebilecek.
Düzenleme aynı zamanda Türkiye ve Libya’nın Akdeniz’deki doğal kaynaklara ilişkin hak iddialarını destekleyen hukuki çerçevenin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte, deniz alanlarındaki faaliyetlerin yürütülmesi ve hakların uygulanması, ilgili hukuki süreçlere ve bölgedeki diğer ülkelerle yaşanan anlaşmazlıklara bağlı olabilecek.
Doğu Akdeniz’deki gelişmeler açısından önemi
Türkiye ile Libya arasında imzalanan anlaşma, Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları konusunda yürütülen diplomatik ve hukuki tartışmaların önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Libya Parlamentosunun onay kararı, iki ülke arasındaki anlaşmanın geleceği bakımından yeni bir aşamaya işaret ediyor. Kararın uygulamaya nasıl yansıyacağı ve bölgedeki diğer aktörlerin buna nasıl yaklaşacağı ise önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.
