Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bloomberg HT ve Habertürk ortak yayınında ekonomi gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Fonların tasfiye sürecinden yatırımcıların zararlarının karşılanmasına, piyasa denetiminden sermaye piyasalarında yapılması planlanan düzenlemelere kadar birçok başlıkta açıklama yapan Şimşek, sürecin şeffaflık ilkesi doğrultusunda yürütüldüğünü belirtti.
Tasfiye kapsamında kamu kaynaklarının kullanılmayacağını vurgulayan Şimşek, yatırımcılara yapılacak ödemelerde küçük yatırımcıların ve para piyasası fonlarının önceliklendirileceğini söyledi. Piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç elde ettiği tespit edilen kişilere de çağrıda bulunulacağını belirten Şimşek, gönüllü iade yapılmaması durumunda hukuki mekanizmaların devreye sokulacağını ifade etti.
10 MİLYON TL VE ÜZERİNDE GETİRİ ELDE EDENLERE ÖNCELİKLİ BAŞVURU
Şimşek, fon sürecinde haksız kazanç elde ettiği değerlendirilen kişi ve şirketlere yönelik çalışmaların sürdüğünü belirterek, iade sürecinin belirli eşikler üzerinden yürütüleceğini açıkladı.
Şimşek, “İade hesaplarına bir miktar ödeme var. Belli eşikler belirledik, ilk önce 10 milyon TL ve üzeri reel getiri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek.” ifadelerini kullandı.
Bakan, fonlardan hukuka aykırı şekilde yararlandığı değerlendirilen kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların geri alınmasının önem taşıdığını belirtti. Fonlarda yeterli kaynak bulunmaması halinde, ilgili kişilerle bağlantılı malvarlıklarına başvurulmasının da gündeme gelebileceğini söyledi.
KAMU KAYNAKLARI KULLANILMAYACAK
Tasfiye sürecinin belirlenen çerçevede ilerlediğini ifade eden Şimşek, temel ilkeler arasında şeffaflığın bulunduğunu ve kamu kaynaklarının kullanılmaması kararının değişmediğini kaydetti.
Nihai ödemelerin zaman alabileceğini belirten Şimşek, bu nedenle ara ödeme yapılmasının planlandığını söyledi. Küçük yatırımcıların ve para piyasası fonu yatırımcılarının öncelikli olacağını vurgulayan Bakan, 1 milyon TL'ye kadar olan ödemelerin hızlı biçimde yapılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Ödemelerin hukuki altyapısını oluşturacak kanuni düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisinin takdirinde olduğunu belirten Şimşek, ilgili kurumların hazırlıklarını tamamladığını dile getirdi.
40,8 MİLYAR TL ÖDEME YAPILDI
Şimşek, normal tasfiye sürecinde önemli ilerleme kaydedildiğini belirterek, toplam 7 portföy yönetim şirketi bünyesindeki 131 fonun tasfiyeye alındığını, bunlardan 66'sının tamamen tasfiye edildiğini açıkladı.
Tasfiyesi tamamlanan üç portföy yönetim şirketi üzerinden 45 bin 747 hesaba toplam 40,8 milyar TL ödeme yapıldığını bildiren Şimşek, söz konusu şirketlerde normal tasfiye işlemlerinin başarıyla gerçekleştirildiğini söyledi.
Para piyasası fonu yatırımcılarının durumuna da değinen Şimşek, tasfiye edilen fonlarda yatırımcıların 17 Eylül'deki değerleri üzerinden ödeme aldığını ve bu tutara ek olarak yüzde 1,43 getiri sağlandığını belirtti.
Hisse senedi ağırlıklı fonlarda ise hisse değerlerindeki düşüş nedeniyle yatırımcıların 17 Eylül'deki değerlerin yaklaşık yüzde 58'i oranında ödeme alabildiğini ifade etti. Şimşek, bu farkın hisse senetlerinin değer kaybından kaynaklandığını kaydetti.
Hedef Portföy'ün de normal tasfiye kapsamına alınacağını belirten Şimşek, bu şirkete ait 31 fonun bulunduğunu, bunlardan dördünün para piyasası fonu olduğunu söyledi. Atlas Portföy'ün sahiplerinin de tasfiyeci kurumla kaynakların geri konulması konusunda görüşmeler yürüttüğünü aktardı.
390 BİN HESAP İÇİN ÖDEME HEDEFİ
Şimşek, ilgili kanuni düzenlemenin TBMM'de kabul edilmesinin ardından küçük yatırımcıların ve para piyasası fonu yatırımcılarının önceliklendirileceğini belirtti.
Bu kapsamda yaklaşık 390 bin hesabın tasfiye sürecinin de ilerletilmesinin hedeflendiğini ifade eden Şimşek, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) koordineli çalıştığını söyledi.
Bakan, piyasa bozucu faaliyetlerden kazanç sağlayan kişilerin tespit edildiğini ve sürecin ilgili kurumlar tarafından takip edildiğini vurguladı.
“SİSTEMİK RİSK YOK”
Fon piyasasındaki gelişmelerin bankacılık sektörü ve reel ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendiren Şimşek, sorunun genel ekonomiyi tehdit eden sistemik bir risk oluşturmadığını savundu.
Bankaların sorunlu fonlara doğrudan riskinin yaklaşık 1,3 milyar TL olduğunu belirten Şimşek, bunun 56 trilyon TL'lik bankacılık sektörü aktifleri içinde oldukça sınırlı bir paya karşılık geldiğini söyledi.
Reel sektörün söz konusu fonlarla bağlantılı riskinin de şirketlerin toplam aktiflerine kıyasla düşük olduğunu ifade eden Şimşek, dolaylı etkilerin ise göz ardı edilmediğini kaydetti.
Fonlardan bugüne kadar yaklaşık 647 milyar TL net çıkış gerçekleştiğini, bunun yaklaşık 287 milyar TL'sinin yabancı yatırımcılara ait olduğunu belirten Şimşek, fonlardan çıkan paranın önemli bölümünün mevduata yöneldiğini söyledi. Bakanın verdiği bilgiye göre, 17 Eylül'den bu yana Türk lirası mevduatında 685 milyar TL artış yaşandı.
PİYASA BOZUCU FAALİYETLERE DAHA AĞIR YAPTIRIMLAR
Şimşek, yaşanan gelişmelerin ardından sermaye piyasalarındaki denetim ve gözetim mekanizmalarının güçlendirileceğini açıkladı. Manipülasyon, içeriden öğrenilen bilgilerle işlem yapma ve diğer piyasa bozucu faaliyetlere yönelik yaptırımların ciddi biçimde artırılmasının planlandığını söyledi.
Düzenleyici ve denetleyici kurumların teknik ve insan kaynağı kapasitesinin güçlendirileceğini belirten Şimşek, gelişmiş algoritmik işlemlerin daha yakından izlenmesi ve ihlallere zamanında müdahale edilmesi için yeni adımlar atılacağını ifade etti.
Bakan, sermaye piyasalarının Türkiye ekonomisinin finansmanında önemli bir rol üstlendiğini belirterek, düzenlemelerin piyasanın gelişimini engellemeden güveni artıracak şekilde hazırlanacağını kaydetti.
ÖZEL SEKTÖR TAHVİLLERİ İÇİN YENİ KREDİ ÇERÇEVESİ GÜNDEMDE
Şimşek, özel sektör tahvil piyasasında yaşanan gelişmelere de değindi. Kredi Garanti Fonu ve bankalar arasında olası bir destek mekanizmasının görüşüldüğünü belirten Bakan, Hazine kaynağı veya Hazine garantisi kullanılmayacağının altını çizdi.
Kredi Garanti Fonu'nun kendi kaynaklarıyla, piyasa bozucu eylemlere karışmamış ve ilgili şirketlerle bağlantılı olmayan kuruluşların özel sektör tahvillerine yönelik bir kredi çerçevesi oluşturması halinde bu yaklaşımın olumlu değerlendirilebileceğini ifade etti.
Şimşek, piyasa güveninin kalıcı biçimde güçlendirilmesi için sektör temsilcileriyle de görüşmeler yapılacağını bildirdi.
KOBİ'LERE DESTEK SÜRECEK
Küresel finansal koşullardaki sıkılaşma ve enerji fiyatlarındaki yükselişin gelişmekte olan ülkelerin piyasalarını etkilediğini belirten Şimşek, Türkiye'deki borsa düşüşünün yalnızca fon piyasasındaki sorunlarla açıklanamayacağını söyledi.
Küresel riskten kaçınma eğilimi, yüksek faiz oranları ve petrol fiyatlarındaki artışın da piyasalarda etkili olduğunu kaydeden Bakan, ekonominin olası şoklara karşı dayanıklılığının artırılması gerektiğini ifade etti.
Reel sektörü desteklemek amacıyla KOBİ kredilerindeki büyüme sınırının yüzde 4,5'ten yüzde 5'e çıkarıldığını belirten Şimşek, imalatçı KOBİ'lere 250 milyar TL tutarında sübvansiyonlu kredi sağlanmasının önünün açıldığını söyledi.
Şimşek, fon piyasasındaki sorunların etkilerini küçümsemediklerini ancak tasfiye sürecinde kamu kaynaklarının kullanılmayacağını yineleyerek, piyasada likidite sorunu yaşanması halinde reel sektöre yönelik desteğin sürdürüleceğini belirtti.
